W tym roku na święta Bożego Narodzenia przeciętna polska rodzina wyda około 1 126 złotych[1]. Nadal chętnie będziemy kupować naszym bliskim słodycze, bo to one są trzecim najchętniej kupowanym prezentem dla dorosłych i nastoletnich bliskich. Poza tym, że słodkości dajemy i dostajemy, to dodatkowo sami je przygotowujemy. Nie wyobrażamy sobie świąt bez makowca, kutii, keksa czy piernika. A stąd już tylko krok do nadprogramowych kilogramów. Najwięksi smakosze świątecznych słodkości mogą zyskać nawet do 4 kilogramów ekstra! Jak tego uniknąć?
Skąd w nas tyle miłości do słodkiego?
Słodki smak towarzyszy nam od zawsze. Tak smakują wody płodowe i mleko matki. Dlatego w przyszłości, słodki smak kojarzy się nam z poczuciem bezpieczeństwa i przyjemnością. Poza tym, wyjątkowo lubi go ludzki mózg. Cukry proste pobudzają w nim ośrodek przyjemności. To uczucie niestety szybko mija, dlatego też spożywamy coraz więcej słodyczy, by nieprzerwanie wracać do tej chwili. Co jeszcze programuje nas na ich jedzenie? Rodzice. To oni, traktując łakocie jako formę nagrody lub kary, przyczyniają się często do nabywania nawyku ich spożywania w przyszłości, jako pocieszyciela w trudnych chwilach. Chętnie obdarowujemy innych słodyczami w święta, ponieważ chcemy się z nimi dzielić przyjemnością, jaką daje nam ich jedzenie.
Granice słodkiego szaleństwa
Jedzenie dużej iloÅ›ci sÅ‚odyczy w okresie Å›wiÄ…tecznym i poÅ›wiÄ…tecznym nie doprowadzi nas do rozchwianej gospodarki cukrowej. To za krótki czas, by mówić np. o zagrożeniu cukrzycÄ…. To, czego powinniÅ›my siÄ™ obawiać, to wysoka kaloryczność i wielkość porcji takich sÅ‚odkich przekÄ…sek. – Na przykÅ‚ad jeden kawaÅ‚ek makowca to okoÅ‚o 250 kcal. Kilka takich kawaÅ‚ków zjedzonych w Å›wiÄ…teczne dni może sprawić, że przytyjemy nawet 4 kg – mówi Agnieszka PiskaÅ‚a, specjalistka ds. żywienia w programie edukacyjnym „Å»yj smacznie i zdrowo”. Å»eby spalić 250 kcal trzeba by jeĹşdzić na rowerze przez okoÅ‚o godzinÄ™, a 1000 kcal, czyli równowartość 5 zjedzonych kawaÅ‚ków makowca, trzeba by pÅ‚ywać lub robić brzuszki ponad 2 godziny!
To ile można?
SÅ‚odycze można jeść nawet codziennie. Wystarczy tylko zwracać uwagÄ™ na wielkość i czÄ™stotliwość porcji. JeÅ›li stosujemy zasadÄ™ 5 regularnych posiÅ‚ków w ciÄ…gu dnia, jedzonych w ok. 3-godzinnych odstÄ™pach, to najlepszym momentem na siÄ™gniÄ™cie po sÅ‚odkÄ… przekÄ…skÄ™ bÄ™dzie podwieczorek lub II Å›niadanie. PosiÅ‚ek po obiedzie, to najlepszy moment na sÅ‚odkie „co nieco” w przypadku dzieci. CaÅ‚kowita kaloryczność podwieczorku powinna wówczas zaspokajać 10% dziennego zapotrzebowania na energiÄ™, co w przypadku dzieci oznacza nie wiÄ™cej niż 170 kcal. DoroÅ›li i mÅ‚odzież mogÄ… spożywać sÅ‚odycze w trakcie II Å›niadania i podwieczorku. Oba powinny dostarczać od 5 do 10% dziennego zapotrzebowania energetycznego, czyli nie wiÄ™cej niż 210-350 kalorii. Tych wskazówek, wiÄ™kszoÅ›ci z nas, ciężko trzymać siÄ™ w Å›wiÄ™ta. PocieszajÄ…ce jest to, że typowo Å›wiÄ…teczne sÅ‚odkoÅ›ci takie, jak makowiec czy kutia, sÄ… zdrowsze od zwykÅ‚ych ciastek kupowanych w cukierni czy tortów. CzÄ™sto robi siÄ™ je na bazie maku i bakalii. Choć równie kaloryczne, mogÄ… być ĹşródÅ‚em witamin, skÅ‚adników mineralnych, Nienasyconych Kwasów TÅ‚uszczowych oraz bÅ‚onnika, który ogranicza szybkie wchÅ‚anianie cukru do krwi. Pierniki natomiast przygotowywane na bazie miodu z dużą iloÅ›ciÄ… rozgrzewajÄ…cych przypraw takich, jak – cynamon, imbir, anyż czy kardamon – wspomagajÄ… proces trawienia, zwiÄ™kszajÄ…c wydzielanie soków żołądkowych.
Jakie słodycze wybierać naszym bliskim?
Kupując słodycze na prezent, warto uważnie przeczytać etykietę, zwracając uwagę na informacje o produkcie, jego skład i tabelę wartości odżywczych. Na opakowaniu producenci wyliczają składniki, zaczynając od tego, którego jest najwięcej. Z szerokiej oferty dostępnych na rynku słodyczy warto wybierać te, które oprócz słodkiego smaku, dostarczą naszym bliskim ważnych składników odżywczych lub są przygotowane na bazie naturalnych składników. Należy również pamiętać, by kupowane przez nas słodycze miały też jak najniższą zawartość tłuszczów ogółem i tłuszczów nasyconych. Zdrowe słodkości na prezent można przygotować również samodzielnie w domu. Poza tym, że zrobimy komuś przyjemność podarunkiem zrobionym specjalnie dla niego, to sami zdecydujemy jakich składników i ile użyć.
Świąteczne chwile słabości
– JeÅ›li jednak ciężko bÄ™dzie nam siÄ™ powstrzymać od sÅ‚odkiego szaleÅ„stwa w te Å›wiÄ™ta, być może do trzymania siÄ™ norm żywieniowych przekona nas fakt, że im rzadziej odczuwamy jakiÅ› smak np. sÅ‚odki, tym bardziej wyostrza siÄ™ nam póĹşniej jego percepcja – dodaje Agnieszka PiskaÅ‚a. Czyli jeÅ›li rzadko bÄ™dziemy siÄ™gać po sÅ‚odycze, to potem np. jedna kostka czekolady lub cukierek bÄ™dÄ… w stanie zaspokoić naszÄ… potrzebÄ™ zjedzenia jakiegoÅ› Å‚akocia. Jako ekspertka od żywienia życzÄ™ wszystkim, by zaczÄ™li porzucać przyzwyczajenie do sÅ‚odkiego smaku już w te Å›wiÄ™ta i skoÅ„czyli z powtarzaniem sobie, że „już od jutra” – dodaje PiskaÅ‚a.
[1] Deloitte, Raport „Zakupy Å›wiÄ…teczne 2013”
***********************************************
„Å»yj smacznie i zdrowo” to program edukacyjny marki WINIARY, prowadzony we współpracy z FederacjÄ… Polskich Banków Å»ywnoÅ›ci w polskich gimnazjach. MisjÄ… programu „Å»yj smacznie i zdrowo” jest przekazanie gimnazjalistom wiedzy z zakresu prawidÅ‚owego i zdrowego odżywiania oraz zachÄ™cenie ich do wspólnego spożywania posiÅ‚ków i podejmowania pierwszych samodzielnych prób gotowania. W ramach projektu promuje siÄ™ wÅ›ród mÅ‚odzieży postawÄ™ proekologicznÄ…, a także ideÄ™ niemarnowania żywnoÅ›ci. Do tej pory, w trzech edycjach „Å»yj smacznie i zdrowo” wzięło udziaÅ‚ ponad 44% szkół gimnazjalnych z caÅ‚ej Polski.
Program marki WINIARY jest częściÄ… szerszej kampanii zatytuÅ‚owanej „Jedz smacznie i zdrowo” prowadzonej od czterech lat przez wiele marek z portfolio firmy NestlĂŠ, której celem jest promowanie zdrowego odżywiania wÅ›ród konsumentów. Wiąże siÄ™ on z przyjÄ™ciem przez Nestle strategii NHW (Nutrition, Health, Wellness) bÄ™dÄ…cej strategiÄ… odpowiedzialnego biznesu firmy NestlĂŠ, w imiÄ™ której zobowiÄ…zuje siÄ™ ona produkować wysokiej jakoÅ›ci produkty, bÄ™dÄ…c jednoczeÅ›nie wiarygodnym partnerem w żywieniu i dbaÅ‚oÅ›ci o zdrowie oraz zapewniajÄ…c dobre samopoczucie konsumentów.
Patroni honorowi:
- Rzecznik Praw Dziecka
- Ośrodek Rozwoju Edukacji
- Polskie Towarzystwo Nauk Żywieniowych
- Wydział Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego
- Fundacja Klubu Szefów Kuchni
Partner społeczny:
- Federacja Polskich Banków Żywności



